Trang chủ›Học›Tiếng Ý B1›Lỗi B1 thường gặp
12 lỗi ngữ pháp tiếng Ý B1 thường gặp, kèm câu sai và câu đúng
Phần lớn lỗi ngữ pháp tiếng Ý B1 đến từ một số ít mẫu: chọn sai thì quá khứ, sai trợ động từ hay sai đại từ, dùng trần thuật ở chỗ cần giả định, và bê nguyên cách nói của tiếng Anh hay tiếng Việt vào. Mười hai lỗi dưới đây là những lỗi xuất hiện đi xuất hiện lại trong bài viết và bài nói của người học ở trình độ này. Mỗi lỗi có câu sai, câu đúng và lý do, để bạn đối chiếu với chính câu của mình.
1. Imperfetto cho một sự việc đơn lẻ đã xong
- Sai: Ieri andavo al cinema con Marco.
- Đúng: Ieri sono andato al cinema con Marco. (Hôm qua tôi đi xem phim với Marco.)
Vì sao: một sự việc đã hoàn tất, xảy ra một lần dùng passato prossimo. Imperfetto tả bối cảnh, thói quen hay việc đang diễn ra: Andavo al cinema ogni sabato (hồi đó thứ bảy nào tôi cũng đi xem phim). Cách quyết định đầy đủ ở bài passato prossimo hay imperfetto.
2. Passato prossimo cho bối cảnh và trạng thái
- Sai: Quando sono arrivato, ha fatto freddo e non c'è stato nessuno.
- Đúng: Quando sono arrivato, faceva freddo e non c'era nessuno. (Khi tôi đến, trời lạnh và không có ai.)
Vì sao: thời tiết và căn phòng trống là khung cảnh, không phải sự kiện, nên dùng imperfetto; chỉ sono arrivato là sự kiện.
3. Avere với động từ chuyển động
- Sai: Ho andato a Genova. Ha partito alle sei.
- Đúng: Sono andato a Genova. È partita alle sei. (Tôi đã đi Genova. Cô ấy đi lúc sáu giờ.)
Vì sao: động từ chuyển động và thay đổi trạng thái (andare, venire, partire, arrivare, tornare, uscire, nascere, diventare) và mọi động từ phản thân dùng essere, và phân từ hợp với chủ ngữ. Danh sách động từ, kể cả những động từ dùng được cả hai, ở bài essere hay avere ở passato prossimo.
4. Không hợp với lo, la, li, le
- Sai: Hai comprato le mele? Sì, le ho comprato.
- Đúng: Sì, le ho comprate. (Có, tôi mua rồi.)
Vì sao: khi đại từ tân ngữ trực tiếp ngôi thứ ba đứng trước passato prossimo với avere, phân từ hợp với nó: l'ho vista, li ho chiamati, le ho comprate.
5. Gli cho "cho cô ấy"
- Sai: Ho visto Anna e gli ho detto tutto.
- Đúng: Ho visto Anna e le ho detto tutto. (Tôi gặp Anna và kể cô ấy mọi chuyện.)
Vì sao: "cho anh ấy" là gli, "cho cô ấy" là le. Sự nhầm lẫn đến từ việc le cũng là "họ" (trực tiếp giống cái) và gli còn dùng cho "cho họ". Hai bảng đặt cạnh nhau ở bài đại từ tân ngữ trực tiếp và gián tiếp tiếng Ý.
6. Đảo lộn động từ trực tiếp và gián tiếp
- Sai: Gli aspetto da un'ora. Lo telefono domani.
- Đúng: Lo aspetto da un'ora. Gli telefono domani. (Tôi đợi anh ấy một tiếng rồi. Mai tôi gọi cho anh ấy.)
Vì sao: aspettare, cercare, ascoltare và guardare nhận tân ngữ trực tiếp trong tiếng Ý, dù tiếng Việt có thể thêm "cho" hay "với"; telefonare, chiedere, rispondere và dire đi với a cộng người, nên dùng đại từ gián tiếp.
7. Trần thuật sau penso che
- Sai: Penso che Luca è stanco.
- Đúng: Penso che Luca sia stanco. (Tôi nghĩ Luca mệt.)
Vì sao: động từ chỉ ý kiến, mong muốn, nghi ngờ và cảm xúc có che theo sau dùng giả định. Trần thuật vẫn giữ sau động từ chỉ sự hiểu biết và chắc chắn: So che Luca è stanco. Dạng và từ kích hoạt ở bài congiuntivo presente.
8. Giả định với cùng chủ ngữ
- Sai: Spero che io trovi un lavoro.
- Đúng: Spero di trovare un lavoro. (Tôi mong tìm được việc.)
Vì sao: khi chủ ngữ của động từ chính và của mệnh đề phụ là cùng một người, tiếng Ý dùng di cộng nguyên mẫu, không dùng che cộng giả định. Voglio che tu venga (hai chủ ngữ khác nhau) nhưng Voglio venire (cùng chủ ngữ).
9. Thể điều kiện cho thói quen quá khứ
- Sai: Da bambino mangerei sempre la pasta.
- Đúng: Da bambino mangiavo sempre la pasta. (Hồi nhỏ tôi luôn ăn mì.)
Vì sao: "hồi xưa thường" trong tiếng Ý là imperfetto. Thể điều kiện diễn đạt mong muốn, lịch sự và giả thiết: Mangerei volentieri la pasta (tôi rất muốn ăn mì). Mọi cách dùng của nó ở bài thể điều kiện tiếng Ý.
10. Thể điều kiện sau se
- Sai: Se avrei più tempo, studierei di più.
- Đúng: Se avessi più tempo, studierei di più. (Nếu tôi có nhiều thời gian hơn, tôi sẽ học nhiều hơn.)
Vì sao: thể điều kiện không bao giờ đi vào mệnh đề se. Điều kiện dùng congiuntivo imperfetto và kết quả dùng thể điều kiện. Với điều kiện thật, dễ xảy ra, cả hai vế đều ở trần thuật: Se ho tempo, ti chiamo. (Nếu có thời gian, tôi gọi bạn.)
11. Giới từ với nơi chốn và người
- Sai: Vado in Roma. Vado al medico. Abito a Italia.
- Đúng: Vado a Roma. Vado dal medico. Abito in Italia. (Tôi đi Roma. Tôi đi bác sĩ. Tôi sống ở Ý.)
Vì sao: thành phố đi với a, quốc gia và vùng đi với in, còn đi tới nhà hay chỗ làm của một người thì dùng da: dal dentista, da Maria, dal fornaio. Thêm các mẫu khác, kể cả a casa so với in ufficio, ở bài giới từ tiếng Ý thật đơn giản.
12. Da và per cho khoảng thời gian
- Sai: Studio l'italiano per due anni. (với ý bạn vẫn đang học)
- Đúng: Studio l'italiano da due anni. (Tôi học tiếng Ý được hai năm rồi.)
Vì sao: da cộng khoảng thời gian với thì hiện tại nghĩa là hành động bắt đầu từ lúc đó và còn tiếp diễn. Per đo một khoảng đã khép và đi với passato prossimo: Ho studiato l'italiano per due anni (tôi đã học tiếng Ý hai năm, và đã thôi).
Thêm một lỗi nữa, không hẳn là ngữ pháp. Io piaccio la pizza là sai; thứ được thích là chủ ngữ và người là tân ngữ gián tiếp: Mi piace la pizza, Mi piacciono i libri. Cùng mẫu ấy áp dụng cho mancare, servire và interessare.
Luyện tập: sửa câu
Mỗi câu chứa một trong các lỗi trên. Viết lại, rồi so sánh.
- Ieri ho avuto mal di testa, quindi restavo a casa tutto il giorno.
- Maria ha andata al mercato stamattina.
- Ho visto i tuoi amici e li ho salutato.
- Ho incontrato Laura e gli ho chiesto un consiglio.
- Credo che Paolo ha ragione.
- Voglio che io parli meglio l'italiano.
- Se potrei, verrei anch'io.
- Vivo in Milano da tre anni.
- Lavoro qui per sei mesi e mi piace ancora.
- Non mangia così in fretta, Luca!
Đáp án
- ... quindi sono restato a casa tutto il giorno. Vì sao: ở nhà cả ngày là một sự việc khép kín với khoảng thời gian xác định, nên passato prossimo.
- Maria è andata al mercato stamattina. Vì sao: andare dùng essere; andata hợp với Maria.
- ... e li ho salutati. Vì sao: li trước động từ làm phân từ thành giống đực số nhiều.
- ... e le ho chiesto un consiglio. Vì sao: Laura là "cho cô ấy", le, không phải gli.
- Credo che Paolo abbia ragione. Vì sao: credere che diễn đạt ý kiến, nên giả định theo sau.
- Voglio parlare meglio l'italiano. Vì sao: cùng chủ ngữ, nên nguyên mẫu thay cho che cộng giả định.
- Se potessi, verrei anch'io. Vì sao: không thể điều kiện sau se; điều kiện dùng congiuntivo imperfetto.
- Vivo a Milano da tre anni. Vì sao: thành phố đi với a; da đúng vì bạn vẫn sống ở đó.
- Lavoro qui da sei mesi e mi piace ancora. Vì sao: hành động kéo dài tới hiện tại dùng da, không dùng per.
- Non mangiare così in fretta, Luca! Vì sao: mệnh lệnh phủ định ngôi tu là non cộng nguyên mẫu.
Dùng danh sách này thế nào
Để nó bên cạnh khi bạn soát bài viết của mình hay nghe lại bản ghi âm: thường thì ba bốn lỗi trong số này thành thói quen, chứ không phải cả mười hai. Sửa một thói quen nghĩa là nhận ra nó trong chính câu của bạn nhiều lần, và việc đó nhanh hơn với kiểu luyện tập có giải thích chỗ sửa. Trong Italiano B1, bài tập hiện lời giải "Vì sao?" dưới mỗi câu bạn làm sai, và lỗi của bạn được lưu vào một sổ để xem lại; Unità 1 miễn phí trên trình duyệt nếu bạn muốn xem cách ấy hoạt động ra sao. Để tự kiểm tra cả mười hai mẫu cùng lúc, hãy làm bài kiểm tra tiếng Ý B1 20 câu, và xem danh sách đầy đủ các chủ điểm đứng sau chúng ở hướng dẫn ngữ pháp tiếng Ý B1.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi nào trong số này quan trọng nhất trong kỳ thi B1?
Sai thì quá khứ và sai trợ động từ, vì chúng xuất hiện trong mọi bài kể chuyện, và giả định sau động từ chỉ ý kiến, vì phần thi nói yêu cầu nêu ý kiến. Sự hợp của đại từ và trượt giới từ mất ít điểm hơn, nhưng cộng dồn lại.
Người bản xứ có mắc lỗi nào trong số này không?
Một số người có, trong lời nói thân mật: trần thuật sau penso che và gli thay cho le khá phổ biến. Thi cử, văn viết và lời nói cẩn thận vẫn theo chuẩn, nên đáng học dạng chuẩn và nhận ra dạng thân mật.
Làm sao tìm ra lỗi lặp đi lặp lại của chính mình?
Cứ vài ngày viết hay ghi âm một thứ gì đó và đối chiếu với danh sách này, đánh dấu từng loại lỗi. Sau vài vòng bạn sẽ thấy mẫu nào là của mình; tập trung vào những mẫu đó.