Black FridayGiảm 50% cả ba cuốnKết thúc sau --:--:--
Learn Italian Books

Trang chủ›Blog›Động từ phản thân tiếng Ý: mi alzo, ti svegli, si chiama hoạt động thế nào

Động từ phản thân tiếng Ý: mi alzo, ti svegli, si chiama hoạt động thế nào

Bởi Ban biên tập Learn Italian Books · Đăng 11 tháng 11, 2026

Động từ phản thân tiếng Ý được chia kèm một đại từ chỉ ngược về chủ ngữ: mi alzo (tôi thức dậy), ti svegli (bạn tỉnh giấc), si chiama (anh ấy / cô ấy tên là). Trong từ điển, nó tận cùng bằng -si (alzarsi, svegliarsi, chiamarsi). Để dùng đúng, bạn cần hai điều: đại từ đúng ngôi đặt trước động từ, và trợ động từ essere ở các thì quá khứ kép.

Động từ phản thân là gì?

Lavo la macchina (tôi rửa xe): hành động tác động lên một vật. Mi lavo (tôi tắm rửa): người làm và người chịu hành động là một. Tiếng Việt thường không cần từ nào cho ý này («tôi dậy», «tôi tắm»), nên phải học thuộc từng động từ có -si. Ngữ pháp Treccani chia ba loại, cộng một nhóm chỉ trông giống phản thân:

Loại Ý nghĩa Ví dụ Dịch
Phản thân trực tiếp chủ ngữ và tân ngữ là một Giulia si veste. Giulia mặc đồ.
Phản thân gián tiếp hành động lên một phần cơ thể mình Mi lavo i capelli. Tôi gội đầu.
Tương hỗ hai hay nhiều người với nhau Ci vediamo domani. Mai mình gặp nhau.
Đại từ là một phần của động từ không tách đại từ ra được Mi arrabbio. Si è pentito. Tôi nổi giận. Anh ấy hối hận.

Chia ở hiện tại thế nào?

Bỏ -si, chia động từ như bình thường và đặt đại từ lên trước.

alzarsi mettersi vestirsi
io mi alzo mi metto mi vesto
tu ti alzi ti metti ti vesti
lui / lei / Lei si alza si mette si veste
noi ci alziamo ci mettiamo ci vestiamo
voi vi alzate vi mettete vi vestite
loro si alzano si mettono si vestono

Đại từ đổi theo ngôi: Come ti chiami? Mi chiamo Elena. Ở câu phủ định, non đứng trước đại từ: Non mi sveglio mai prima delle sette.

Nên học những động từ nào trước?

Sinh hoạt hằng ngày Cảm xúc Di chuyển, thay đổi Tương hỗ
svegliarsi (tỉnh giấc) sentirsi (cảm thấy) sedersi (ngồi xuống) incontrarsi (gặp nhau)
alzarsi (thức dậy) arrabbiarsi (nổi giận) fermarsi (dừng lại) vedersi (gặp nhau)
lavarsi (tắm rửa) annoiarsi (chán) trasferirsi (chuyển nhà) sentirsi (liên lạc)
vestirsi (mặc đồ) divertirsi (vui chơi) perdersi (lạc đường) salutarsi (chào nhau)
riposarsi (nghỉ ngơi) preoccuparsi (lo lắng) iscriversi (đăng ký) conoscersi (quen nhau)
addormentarsi (ngủ thiếp đi) innamorarsi (phải lòng) laurearsi (tốt nghiệp đại học) sposarsi (kết hôn)

Sedersi còn bất quy tắc: mi siedo, ti siedi, si siede, ci sediamo, vi sedete, si siedono.

Passato prossimo chia ra sao?

Mọi động từ phản thân đều dùng essere, và phân từ hợp giống, số với chủ ngữ (cột trái: nam; cột phải: nữ).

♂ ♀
io mi sono alzato mi sono alzata
tu ti sei alzato ti sei alzata
lui / lei si è alzato si è alzata
noi ci siamo alzati ci siamo alzate
voi vi siete alzati vi siete alzate
loro si sono alzati si sono alzate

Điều này đúng cả với động từ bình thường dùng avere: Ho lavato i piatti (tôi đã rửa bát) nhưng Mi sono lavata (tôi đã tắm, người nói là nữ). Quy tắc chung có trong essere hay avere, còn khác biệt với imperfetto (mi alzavo sempre tardi) trong passato prossimo và imperfetto.

Với dovere, potere, volere thì sao?

Có hai vị trí đúng, và vị trí quyết định trợ động từ. Treccani nêu quy tắc: đại từ đứng trước động từ khuyết thiếu thì dùng essere; đại từ gắn vào nguyên mẫu thì dùng avere.

presente passato prossimo
Mi devo alzare presto. Mi sono dovuto alzare presto.
Devo alzarmi presto. Ho dovuto alzarmi presto.

Đại từ đứng đâu ở các dạng khác?

Có đại từ thì nghĩa có đổi không?

Không có si Có si
chiamare (gọi) chiamarsi (tên là)
sentire (nghe thấy) sentirsi (cảm thấy)
trovare (tìm thấy) trovarsi (ở, nằm ở)
fermare (chặn lại) fermarsi (dừng lại)
cambiare (đổi cái gì) cambiarsi (thay đồ)

Lỗi thường gặp

  1. Bỏ đại từ: Alzo alle sette → Mi alzo alle sette.
  2. Dùng si cho mọi ngôi: Io si sveglio → Io mi sveglio.
  3. Dùng avere ở quá khứ: Ho svegliato tardi → Mi sono svegliato tardi.
  4. Quên hợp giống số: Le ragazze si sono divertito → si sono divertite.
  5. Dùng tính từ sở hữu với cơ thể, quần áo: nói Mi lavo i denti, Mi metto la giacca.
  6. Sai đại từ ở nguyên mẫu: Devo svegliarsi → Devo svegliarmi.

Luyện tập

  1. La domenica io ______ (svegliarsi) tardi.
  2. A che ora ______ (voi, alzarsi) di solito?
  3. Ieri sera Anna ______ (addormentarsi) sul divano. (passato prossimo)
  4. Ragazzi, dovete ______ (prepararsi): partiamo tra poco.
  5. Signora, prego, ______ (accomodarsi)! (imperativo, Lei)

Đáp án

  1. mi sveglio · 2. vi alzate · 3. si è addormentata · 4. prepararvi · 5. si accomodi

Câu 3: dùng essere, phân từ hợp với Anna. Câu 4: đại từ gắn vào nguyên mẫu và theo voi. Câu 5: với Lei, đại từ đứng trước động từ.

Câu hỏi thường gặp

Động từ phản thân có luôn dùng essere không?

Có, ở mọi thì kép. Chỉ gặp avere khi có động từ khuyết thiếu và đại từ gắn vào nguyên mẫu: ho dovuto alzarmi.

Si phản thân khác si vô nhân xưng thế nào?

Si phản thân có chủ ngữ ngôi thứ ba (Luca si lava). Si vô nhân xưng nghĩa là «người ta»: In Italia si mangia tardi. Khi động từ phản thân dùng vô nhân xưng thì thành ci si: Ci si alza presto.

Làm sao biết một động từ là phản thân?

Tra từ điển: nguyên mẫu tận cùng bằng -si. Không suy ra được từ tiếng Việt.

Luyện với hội thoại thật

Động từ phản thân chỉ sinh hoạt hằng ngày có trong Italiano A1, và dạng quá khứ trở lại trong Italiano A2. Unità 1 của mỗi cuốn miễn phí khi bạn nhập email: mở Italiano A1 hoặc xem trang giới thiệu sách Italiano A1. Ngữ pháp A1 và ngữ pháp A2 cho biết chúng nằm ở đâu; hai động từ bất quy tắc sedersi và accorgersi có trong bảng động từ miễn phí.

Nguồn tham khảo

Kiểm tra ngày 11/11/2026.

Bài do ban biên tập Learn Italian Books viết — những người soạn Italiano A1, Italiano B1 và làm phần audio của hai cuốn sách. Chúng tôi cập nhật bài khi sách hay lời khuyên thay đổi.

← Tất cả bài viết

Nhận mẹo học và tin Unità mới qua email

Thỉnh thoảng một email ngắn: cách học với sách, ghi chú ngữ pháp, và khi nào có Unità mới. Huỷ bất cứ lúc nào.

Email chỉ dùng cho các thư này. Chính sách bảo mật